चौघडिया (दिन र रातको फल): शुभ समय छान्ने एकदमै सजिलो तरिका

के तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ, कुनै काम कति सजिलै बन्छ भने कुनै काममा पाइलैपिच्छे किन अडान आउँछ? हाम्रो वैदिक ज्योतिषमा समयको ठूलो महत्त्व छ। हाम्रा पुर्खाहरूले कुनै पनि कामको लागि दिनको कुन समय राम्रो हुन्छ र कुन नराम्रो हुन्छ भनेर जान्न 'चौघडिया' (जसलाई हामी दिनको फल र रातको फल पनि भन्छौं) को प्रयोग गर्थे।

सबैभन्दा राम्रो कुरा के हो भने, यो बुझ्न तपाईं ज्योतिषी नै हुनुपर्छ भन्ने छैन। यो लेख ती साधारण मानिसहरूका लागि हो जसलाई ठूला-ठूला ज्योतिषीय পণ্ডিত कुराहरू नबुझिकन नै एउटा साधारण र व्यावहारिक तरिकाले आफ्नो दैनिक काममा सफलता पाउनु छ।

१. चौघडिया भनेको के हो?

सजिलो भाषामा भन्दा, चौघडियाले हामीसँग भएको २४ घण्टाको समयलाई करिब डेढ-डेढ (१.५) घण्टाको टुक्राहरूमा बाँड्छ।

• सूर्य उदाएदेखि अस्ताएसम्मको समयलाई ८ बराबर भागमा बाँडिन्छ (यसलाई दिनको फल वा दिनको चौघडिया भनिन्छ)।
• सूर्य अस्ताएदेखि भोलिपल्ट नउदाएसम्मको समयलाई पनि ८ बराबर भागमा बाँडिन्छ (यसलाई रातको फल वा रातको चौघडिया भनिन्छ)।

यी हरेक डेढ घण्टाको ब्लकलाई कुनै न कुनै ग्रहले चलाइरहेको हुन्छ। कुन ग्रहले चलाएको छ भन्ने आधारमा त्यो समय कुनै निश्चित काम गर्नको लागि एकदमै शुभ (राम्रो), अशुभ (नराम्रो), वा ठिकै (सामान्य) हुन्छ।

२. दिनको फल र रातको फलमा के फरक छ?

हिसाब गर्ने तरिका एउटै भए पनि, घाम लागेको बेला र रात परेको बेला समयको ऊर्जा फरक हुन्छ:

• दिनको फल: यसमा सूर्यको उज्यालो र सक्रिय ऊर्जा हुन्छ। त्यसैले दिनको शुभ समय बाहिरी कामहरू—नयाँ व्यापार सुरु गर्न, बैंक जान, महत्त्वपूर्ण मिटिङ गर्न, सम्झौताहरूमा हस्ताक्षर गर्न वा कतै यात्रा गर्न धेरै राम्रो मानिन्छ।
• रातको फल: रातको समय शान्त र शीतलतासँग जोडिएको हुन्छ। त्यसैले रातका शुभ समयहरू आन्तरिक कामहरू—पूजा-आजा गर्न, विवाह जस्ता पारिवारिक अनुष्ठानहरू गर्न वा भविष्यको लागि शान्त भएर योजनाहरू बनाउन बढी प्रयोग गरिन्छ।

३. समयका ७ प्रकार: कुन समयमा के गर्ने र के नगर्ने?

यो तपाईंको लागि एउटा सजिलो 'चिट-सिट' (Cheat Sheet) हो। क्यालेन्डर वा पात्रो हेर्दा तलका मध्ये कुन समय चलिरहेको छ, त्यसै अनुसार वैदिक मान्यतामा के गर्ने वा के नगर्ने भनेर यहाँ दिइएको छ:

🟢 'ग्रीन सिग्नल' (महत्त्वपूर्ण कामका लागि उत्तम समय)

यी समयहरूमा नयाँ वा राम्रो कामको थालनी गर्नु सबैभन्दा उत्तम हुन्छ।

• अमृत (सबैभन्दा राम्रो समय):
  • यो के हो: सबैभन्दा शुभ र शक्तिशाली समय।
  • के गर्ने: जे गर्दा पनि हुन्छ! नयाँ जागिर सुरु गर्न, जग्गा किन्न, ठूलो सम्झौतामा सही गर्न, वा विवाह गर्न यो उत्तम समय हो। यसले दीर्घकालीन र मीठो फल दिन्छ।
• शुभ (राम्रो समय):
  • यो के हो: भगवानको आशिर्वाद र समृद्धि प्राप्त हुने समय।
  • के गर्ने: विशेष गरी धार्मिक काम, पूजा-पाठ, विवाह, पढाइ सुरु गर्न र सुन-चाँदी वा गाडी जस्ता महँगा सामान किन्नको लागि यो समय राम्रो मानिन्छ।
• लाभ (फाइदाको समय):
  • यो के हो: आर्थिक र बौद्धिक फाइदा हुने समय।
  • के गर्ने: व्यापार सुरु गर्न, बैंक खाता खोल्न, परीक्षा दिन जान, वा नयाँ सीप सिक्न यो समय अपनाउनुहोस्।
• चर (चलिरहने/गतिको समय):
  • यो के हो: गतिशीलता र हिँडडुल गर्नको लागि सबैभन्दा राम्रो समय।
  • के गर्ने: कतै लामो यात्रामा निस्कन, नयाँ गाडी किन्न, वा नयाँ घर सर्नको लागि यो समय रोज्नुहोस्।

🔴 'रेड सिग्नल' (होसियार हुनुपर्ने समय)

यी समयहरूमा खुसीका वा शुभ कामहरू सुरु गर्नुहुँदैन। आफ्नो नियमित काम मात्र गर्नु राम्रो हुन्छ।

• रोग (बिरामीको समय):
  • के नगर्ने: यो समयमा पहिलो पटक डाक्टरलाई देखाउन जाने वा नयाँ औषधि खान सुरु गर्ने काम कहिल्यै नगर्नुहोस्।
  • के गर्ने: तर, यदि तपाईंलाई अदालतमा मुद्दा लड्नु छ वा पुरानो ऋण तिरेर सक्नु छ भने यो समय काम लाग्छ।
• काल (ढिलाइ र अवरोधको समय):
  • के नगर्ने: विवाह, व्रतबन्ध जस्ता कुनै पनि खुसीका वा हतारका काम सुरु नगर्नुहोस्। यसले काममा ठूलो ढिलाइ र अवरोध ल्याउँछ।
  • के गर्ने: बरु, यो समयमा कडा शारीरिक परिश्रम गर्नुपर्ने काम, भारी बोक्ने काम वा धन-सम्पत्तिको हिसाबकिताब मिलाउने काम गर्न सकिन्छ।
• उद्वेग (तनाव र चिन्ताको समय):
  • के नगर्ने: घर-परिवारसँग जोडिएका शान्तिका कामहरू नगर्नुहोस्; यो समयमा मानिसहरू छिट्टै रिसाउने र तनावमा हुने गर्छन्।
  • के गर्ने: रोचक कुरा के छ भने, सरकारी कार्यालयका कामहरू गर्न, अड्डा-अदालतको कागजपत्र बुझाउन वा कानुनी काम गर्न यो समय धेरै राम्रो हुन्छ।

४. दिनहुँ चौघडिया कसरी हेर्ने? (व्यावहारिक तरिका)

यसको लागि तपाईंले कुनै गणित वा हिसाब गरिरहनु पर्दैन। यो प्राचीन ज्ञानलाई दैनिक जीवनमा प्रयोग गर्ने आधुनिक र एकदमै सजिलो तरिका यस्तो छ:

१. हाम्रो वेबसाइट हेर्नुहोस्: सिधै हाम्रो गृहपृष्ठ (Home Page) मा जानुहोस् वा 'नेपाल ज्योतिष' पात्रो खोल्नुहोस्। त्यहाँ आजको सूर्योदयको छुट्टै 'चौघडी' खण्डमा अहिले कुन 'दिनको फल' वा 'रातको फल' चलिरहेको छ भनेर सिधै देखिन्छ। २. काम अनुसारको समय मिलाउनुहोस्: मानौं, तपाईंलाई आज घर भाडाको सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्नु छ। पात्रोमा जब 'अमृत', 'शुभ', वा 'लाभ' समय आउँछ, तब मात्र त्यो काम गर्नुहोस्। ३. राहु कालबाट बच्नुहोस्: दिनभरिमा एउटा खराब समय हुन्छ जसलाई 'राहु काल' भनिन्छ (यो करिब डेढ घण्टाको हुन्छ)। यदि अहिले चलिरहेको समय 'अमृत' नै भए पनि राहु काल परेको छ भने, कुनै पनि मुख्य कामलाई केही छिन रोक्नुहोस्। तपाईंको पात्रो एपले राहु काललाई स्पष्ट रूपमा देखाएको हुन्छ।

मूल मन्त्र: तपाईं जे काममा सफलता र प्रगति चाहनुहुन्छ, ती कामहरू राम्रो समय (अमृत, शुभ, लाभ, चर) मा मात्र गर्नुहोस्। नियमित काम, आराम गर्ने, वा मुद्दा लड्ने/सरकारी कागजपत्र मिलाउने जस्ता विशेष कामहरू भने चुनौतीपूर्ण समय (रोग, काल, उद्वेग) मा गर्दा हुन्छ।

यसरी दैनिक रूपमा चौघडिया (दिन/रातको फल) हेरेर काम गर्नाले, तपाईंले आफ्ना हरेक पाइलाहरूलाई प्रकृतिको समय-चक्रसँग मिलाउन सक्नुहुन्छ। यसले तपाईंको काम सफल हुने सम्भावनालाई धेरै गुणा बढाइदिन्छ!