ज्योतिष शास्त्रमा अशुभ जन्मयोग र यसका शान्ति विधिहरू

हिन्दू ज्योतिष शास्त्र अनुसार मानिसको जन्म समय, तिथि, नक्षत्र र योगले उसको समग्र जीवनमा गहिरो प्रभाव पार्छ। कुन समयमा जन्म हुँदा कस्तो फल प्राप्त हुन्छ र यदि जन्म समय अशुभ भएमा त्यसलाई कसरी निवारण (शान्ति) गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा प्राचीन ग्रन्थहरूमा विस्तृत रूपमा व्याख्या गरिएको छ। यहाँ विभिन्न अशुभ जन्मयोग र तिनका शान्ति विधिहरूबारे चर्चा गरिएको छ:

औंसी जन्मफल: औंसी तिथिमा जन्मने जातकले बाबु-आमालाई दरिद्र बनाउने र उसको आफ्नै जीवन पनि निकै संघर्षमय हुने मान्यता छ।

शान्ति विधि: यसको दोष निवारणका लागि विधिवत कलश स्थापना गरी सूर्य र चन्द्रमाको तामा वा सुनको प्रतिमा बनाएर 'सविता' र 'आप्यायस्व' मन्त्रले पूजा तथा हवन गर्नुपर्छ।

कृष्ण चतुर्दशी जन्मफल: चतुर्दशी तिथिको घडीलाई ६ भागमा बाँडेर यसको फल हेरिन्छ। पहिलो भाग शुभ मानिए पनि अन्य भागहरूमा जन्मँदा क्रमशः पितृकष्ट, मातृकष्ट, मामालाई कष्ट, वंशपीडा र छैटौं भागमा धननाश तथा आत्मविनाश हुन्छ।

शान्ति विधि: तीन आँखा भएका र साँढेमाथि बसेका शिवजीको सुनको मूर्ति बनाई 'त्र्यम्बकं यजामहे...' मन्त्रले पूजा गरी नवग्रहको १०८ हवन र पुरुषसूक्त पाठ गर्दा शुभ हुन्छ।

ग्रहण जन्मफल: सूर्य वा चन्द्र ग्रहणको समयमा जन्म भएको बालक दुःखी, दरिद्री तथा रोगी हुने फल बताइएको छ।

शान्ति विधि: जुन नक्षत्रमा ग्रहण परेको छ, त्यस नक्षत्रका स्वामी र सूर्य वा चन्द्रमाको मूर्ति (सुन वा चाँदीको) तथा राहुको सिसाको मूर्ति बनाएर विशेष पूजा गर्नुपर्छ। मृत्युञ्जय मन्त्रको जप र कलशको जलले स्नान गराउनुपर्छ।

संक्रान्ति जन्म: संक्रान्तिको समयमा जन्मने व्यक्ति पनि दुःखी र दरिद्री हुने हुनाले घरको पूर्वपट्टि गाईको गोबरले लिपेर धान चामल राखी कलश स्थापना गर्नुपर्छ। सूर्य, चन्द्र र संक्रान्तिको सुनको मूर्ति बनाएर मृत्युञ्जय मन्त्रले १०८ जप र हवन गर्नुपर्छ।

यदि बाबु, आमा, दाजु वा दिदीको नक्षत्रमै नयाँ बच्चाको जन्म भएमा दुईमध्ये एकलाई मृत्युतुल्य कष्ट गराउँछ।

शान्ति विधि: यस अवस्थामा शुभ दिन विचार गरी विधिवत कलश स्थापना गर्ने र सुनको नक्षत्ररूपी मूर्ति बनाई पूजा गरी १०८ हवन गर्नुपर्छ। कलशको जलले सम्बन्धित सबैलाई अभिषेक गर्नुपर्छ।

गण्डान्त भन्नाले दुई तिथि, नक्षत्र वा लग्नको सन्धिकाल (जोडिने समय) लाई बुझिन्छ। यो समयमा जन्मिनु निकै अशुभ मानिन्छ।

तिथि, नक्षत्र र लग्न गण्डान्त: पञ्चमी, दशमी र पूर्णिमाको अन्तिम २ घडी तथा प्रतिपदा, षष्ठी र एकादशीको सुरुको २ घडी तिथि गण्डान्त हो। त्यसैगरी रेवती-अश्विनी, अश्लेषा-मघा र ज्येष्ठा-मूल नक्षत्रको सन्धि नक्षत्र गण्डान्त हो। यो समयमा जन्मँदा मृत्युप्रद हुन्छ।

शान्ति विधि: शान्ति नकरुन्जेल बाबुले बालकको मुख हेर्नु हुँदैन। सुन दान गर्नुपर्छ र बाबु-आमाका साथमा बालकको अभिषेक गर्नुपर्छ।

मूल गण्डान्त (अभुक्त मूल): ज्येष्ठाको अन्तिम ५ घडी र मूलको सुरुको ८ घडीलाई अभुक्त मूल भनिन्छ। यसमा जन्मँदा महाविघ्नकारी हुन्छ र ८ वर्षसम्म बाबुले मुख हेर्नु हुँदैन भन्ने कडा नियम छ।

शान्ति विधि: मूल शान्ति १२ औं दिन, शुभ दिन वा अष्टम वर्षको अन्त्यमा गर्नुपर्छ। मण्डप बनाएर, नक्षत्रको सुवर्णमूर्ति स्थापना गरी, १००० छिद्र भएको सहस्रधार (चाल्नो) समेत राखेर अभिषेक गर्नुपर्छ।

जन्म समयको दोषलाई केवल भाग्यको खेल मात्र सम्झनु हुँदैन। हाम्रा ऋषिमुनिहरूले यी दोषहरूलाई कम गर्न र जीवनलाई सुखमय बनाउन विभिन्न शान्ति विधिहरूको व्यवस्था गरेका छन्। यदि तपाईंको वा तपाईंको परिवारको कसैको जन्म यस्ता अशुभ योगहरूमा भएको छ भने, योग्य ज्योतिषीसँग परामर्श गरी उचित शान्ति गराउनु बुद्धिमानी हुन्छ।