राहु-केतु शनिबार व्रत कथा

यो केही समय पहिलेको प्रसङ्ग हो। अवन्ती नगरीमा धनसेन नामक एक क्षत्रिय राजा राज्य गर्थे। धनसेन अत्यन्त प्रतापी, धर्मनिष्ठ र प्रजा-पालक थिए, तर उनको जीवनमा एउटा अत्यन्तै गम्भीर व्यथा थियो। उनका चारजना छोराहरू भए र चारैजना छोराहरू अल्पायुमै असामयिक मृत्युको मुखमा परेका थिए। राजा-रानीले अनेक तीर्थयात्राहरू, दान, यज्ञ, ग्रह-शान्ति आदि प्रयास गरे, तर सन्तानको रक्षाको कुनै समाधान प्राप्त भएन।

एक दिन संयोगवश नगरमा एक अत्यन्तै सिद्ध योगीको आगमन भयो। ती योगी महाराजको दृष्टि तपोदीप्त थियो। राजाले विनम्रतापूर्वक आफ्नो जीवनको पीडा उनीअगाडि राखे। योगी ध्यानमग्न भएर बोले - "हे राजन! कालान्तरमा तिम्रा पूर्वजहरूद्वारा नागहरूको अपमान भएको थियो। राहु र केतु दुवै तिमी र तिम्रो वंशमाथि क्रोधित छन्। जबसम्म उनीहरूको शमन हुँदैन, सन्तानले दीर्घायु पाउन सक्दैनन्।" योगी महाराजको वचन सुनेर राजाले अत्यन्तै चिन्तित हुँदै सोधे - "हे योगिराज! कृपा गरेर यो समस्याको समाधानका लागि हाम्रो मार्गदर्शन गर्नुहोस्।"

योगी महाराजले भन्नुभयो - "शनिबारको दिन राहु-केतुको पूजा गरी उनीहरूलाई तृप्त र प्रसन्न पार। यो व्रत सात शनिबारसम्म पूर्ण श्रद्धाका साथ गर। नागहरूलाई दूध अर्पण गर, कालो तिल र मासको दान गर तथा कालो कुकुरलाई रोटी खुवाऊ। यसरी व्रत गर्नाले तिम्रो कुलमा लागेको छाया ग्रहहरूको दोष शान्त हुनेछ। राहु-केतु शनिबार व्रत जीवनको अन्धकारमय काललाई प्रकाशित गर्ने व्रत हो। श्रद्धा, संयम, क्षमा तथा सत्कर्महरू सहित यो व्रत गर्नाले कर्मजन्य दोषहरूको पनि शान्ति सम्भव छ। जुन भक्तले यो व्रत विधिपूर्वक गर्छ, उसले मानसिक स्थिरता, आरोग्य तथा जीवनमा अदृश्य शक्तिहरूबाट सुरक्षा प्राप्त गर्छ।"

राजा-रानीले योगीजीको निर्देशानुसार श्रद्धापूर्वक व्रतको पालन गरे। उनीहरूले राहु-केतुको मूर्ति स्थापना गरी शनिबारको व्रत गरे, कालो वस्त्र धारण गरे, तिलको तेलको दियो बालेर राहु-केतुको मन्त्रहरूको जाप गरे। ७ औँ शनिबार राहु-केतुले सपनामा आएर राजालाई दर्शन दिए र भने - "हे राजन! हामी तिमीसँग प्रसन्न छौँ। अब तिम्रो कुलमा कुनै बाधा आउने छैन। तिम्रो वंश दीर्घायु र तेजस्वी हुनेछ। जसले पनि यो व्रत गर्छ, उसले पनि हाम्रो कृपा प्राप्त गर्नेछ।"

कालान्तरमा व्रतको पुण्य प्रभावले धनसेनलाई पाँचौँ पुत्रको प्राप्ति भयो। त्यो छोरा दीर्घायु थियो र भविष्यमा एक महान पराक्रमी सम्राट बन्यो। व्रतको महिमाबाट प्रेरित भएर सम्पूर्ण प्रजा पनि यो व्रत गर्न थाले र यसरी राहु-केतुको अशुभ प्रभावबाट सुरक्षाको यो व्रत जनसाधारणमा लोकप्रिय भयो।

राहु र केतु केवल डरका प्रतीक मात्र होइनन्, बरु कार्मिक सन्तुलन र अध्यात्मको माध्यम हुन्। उनीहरूको तामसिक ऊर्जालाई पूजन, व्रत तथा दानद्वारा शान्त गरिन्छ, जसको फलस्वरूप जीवनमा आइरहेका समस्याहरूको समाधान हुन्छ। शनिबार भगवान शनिदेवको पनि दिन हो, छाया ग्रहहरूको शान्तिका लागि यसलाई सर्वोत्तम दिवस मानिन्छ।

॥ यसरी श्री राहु-केतु शनिबार व्रत कथा सम्पूर्ण हुन्छ ॥