परशुराम द्वादशी व्रत कथा

ऋषि दुर्वासा भन्नुहुन्छ - "वैशाख महिनाको शुक्ल पक्षमा पर्ने परशुराम द्वादशी व्रतको फल सुन्नुहोस्। प्राचीन कालमा वीरसेन नामका एक अत्यन्त प्रतापी र वीर राजा थिए। राजा धेरै भाग्यशाली भए तापनि उनको कुनै छोरा थिएन। त्यसैले पुत्र प्राप्तिको इच्छाले राजा वीरसेन कठोर तपस्या गरिरहेका थिए। जहाँ राजा तपस्यामा लीन थिए, त्यसको नजिकै महर्षि याज्ञवल्क्यको आश्रम थियो।

एक दिन महर्षि याज्ञवल्क्य तपस्यामा लीन राजा वीरसेनलाई भेट्न आए। महर्षि आफू नजिक आएको देखेर राजा वीरसेन हात जोडेर उठे र उनलाई अभिवादन गरे र महर्षि याज्ञवल्क्यको उचित स्वागत र सम्मान गरे।

त्यसपछि महर्षि याज्ञवल्क्यले राजालाई सोधे - 'हे धर्मात्मा राजा! तिमीले यस्तो कठिन तपस्या गर्नुको उद्देश्य के हो? कुन इच्छा पूरा गर्न तिमी प्रयत्न गरिरहेका छौ वा कुन कार्य सम्पन्न गर्न चाहन्छौ?'

राजा वीरसेनले भने - 'हे ऋषिराज! म सन्तानविहीन छु। मेरो कुनै सन्तान छैन। हे महर्षि! त्यसैले म तपस्याद्वारा आफ्नो शरीर गलाउँदैछु।'

ऋषि याज्ञवल्क्यले भने - 'हे राजा! तपस्या गर्नु सजिलो छैन; यसमा चरम कष्ट सहनुपर्छ। त्यसैले यो विचार त्यागिदेऊ। म तिमीलाई पुत्र प्राप्तिको लागि एक धेरै सरल र सजिलो उपाय बताउँछु। त्यो उपाय गर्नाले तिमीले पक्कै पनि रत्न समान पुत्र प्राप्त गर्नेछौ।'

यो भन्दै महर्षि याज्ञवल्क्यले राजा वीरसेनको अगाडि वैशाख महिनाको शुक्ल पक्षमा गरिने परशुराम द्वादशी व्रतको वर्णन गरे। पुत्रको चाहनाले राजाले ऋषिको निर्देशन अनुसार पूर्ण विधि-विधानका साथ यो पुण्यदायी व्रत पालना गरे।

परशुराम द्वादशी व्रतको चमत्कारले राजा वीरसेनले एक उत्कृष्ट र परम धार्मिक पुत्र प्राप्त गरे। ती पुत्र सारा संसारमा राजा नलको रूपमा प्रसिद्ध भए। वर्तमान समयमा पनि सारा संसारले राजा नलको यशको प्रशंसा गर्दछ।

यो यस व्रतको केवल एक सान्दर्भिक वर्णन मात्र हो; वास्तवमा जसले नियमपूर्वक परशुराम द्वादशी व्रत पालना गर्दछ, उसले सजिलै उत्कृष्ट पुत्र, ज्ञान, तेज र श्री अर्थात् धन र समृद्धि प्राप्त गर्दछ।

अब यस व्रतको अलौकिक महिमा सुन्नुहोस्। जसले पूर्ण विधि र नियमका साथ परशुराम द्वादशी व्रत गर्छ, ऊ एक कल्पसम्म अप्सराहरूसँगै भगवान ब्रह्माको ब्रह्मलोकमा वास गर्छ। त्यसपछि, नयाँ सृष्टिको आरम्भमा, त्यो व्यक्ति चक्रवर्ती सम्राट बन्छ र ३०,००० वर्षको लामो आयु प्राप्त गर्छ।"

|| यस प्रकार श्री वराह पुराणमा वर्णित परशुराम द्वादशी व्रतको महिमा समाप्त हुन्छ ||