बुध प्रदोष व्रत कथा

मङ्गल प्रदोष व्रतको कथा सुनाएपछि सूतजीले शौनक आदि ऋषिहरूलाई भन्नुहुन्छ - "अब म बुध त्रयोदशी प्रदोषको कथा वर्णन गर्छु, तपाईंहरू सबैजना ध्यान दिएर सुन्नुहोस् -

प्राचीन समयमा एउटा गाउँमा एक व्यक्ति बस्दथे। उनको विवाह भएको केही समय मात्र भएको थियो। विवाहपछि केही दिनपछि उनी आफ्नी पत्नीलाई गौना (विवाहपछि पत्नीलाई घर ल्याउने संस्कार) गराउन ससुराली पुगे। उनी मङ्गलबारका दिन पत्नीलाई बिदा गराउन पुगेका थिए। उनका सासू, ससुरा, साला, साली र अन्य नातेदारहरूले उनलाई मङ्गलबारका दिन पत्नीलाई बिदा गराउनु अशुभ मानिन्छ भनेर सम्झाए, तर ती ज्वाइँले सासूलाई भने - 'त्यस्तो केही हुँदैन, यो सब अन्धविश्वास हो। म आफ्नी पत्नीलाई मङ्गलबारकै दिन घर लैजानेछु।'

बारम्बार सम्झाउँदा पनि ज्वाइँले आफ्नो अडान छोडेनन्, जसका कारण अन्ततः बाध्य भएर उनका सासू र ससुराले उनकी छोरीलाई उनीसँग मङ्गलबारकै दिन बिदा गरिदिए।

ती दुवै नवविवाहित दम्पती गोरुगाडा चढेर घरतर्फ जाँदै थिए। सहरबाट अलि टाढा पुग्ने बित्तिकै बाटोमा उनकी पत्नीलाई तिर्खा लाग्यो। श्रीमान् उनलाई पानी ल्याइदिन एउटा भाँडो लिएर गए। जब उनी फर्किए, तब उनले देखे कि एक अपरिचित व्यक्तिले उनकी पत्नीका लागि एउटा घैँटोमा पानी ल्याएको छ र उनकी पत्नीले त्यो पिएर त्यस व्यक्तिसँग हाँसो ठट्टा गरिरहेकी छिन्।

यो दृश्य देखेर उनी निकै क्रोधित भए र त्यस व्यक्तिसँग रिसाउँदै उसको नजिक गए। तर जब उनी त्यस व्यक्तिको नजिक पुगे, तब उनी छक्क परे किनभने त्यस अपरिचित व्यक्तिको रूप, रङ र शरीरको संरचना ठ्याक्कै उनी जस्तै थियो। मानौँ उनी आफ्नै प्रतिबिम्ब हुन्।

उनीहरू दुवैबीच झगडा हुन थाल्यो र उनीहरू लडिरहेको देखेर त्यहाँ यात्रुहरूको भीड जम्मा भयो। त्यही समयमा सैनिकहरू पनि त्यहाँ आए र त्यस महिलालाई सोध्न थाले - 'भन्नुहोस् यीमध्ये कुनचाहिँ तपाईंको श्रीमान् हो?'

दुईजना उस्तै व्यक्ति देखेर ती नवविवाहिता धर्मसंकट र दुविधामा परिन् र व्याकुल भइन्। बाटोको बीचमा आफ्नी पत्नीलाई यस्तो अवस्थामा देखेर ती व्यक्ति पनि दुःखी भए र मनमनै भगवान शिवसँग प्रार्थना गर्न थाले - 'हे महादेव! हजुरले मेरो र मेरी दुलहीको रक्षा गर्नुहोस्, मैले मङ्गलबारकै दिन पत्नीलाई बिदा गरेर अनुचित कार्य गरेको छु। हे भोले-शंकर! म भविष्यमा कहिल्यै यस्तो अपराध गर्ने छैन, कृपया भगवान मलाई क्षमा गरिदिनुहोस्।'

भगवान शिवले उनको प्रार्थना स्वीकार गर्नुभयो र तुरुन्तै त्यो अपरिचित व्यक्ति त्यहाँबाट लोप भयो। त्यसपछि ती श्रीमान् आफ्नी दुलहीका साथ सुरक्षित रूपमा आफ्नो घर पुगे। त्यस घटनापछि श्रीमान् र श्रीमती दुवैले बुध प्रदोषको व्रत पूर्ण विधिविधान र भक्तिपूर्वक पालना गर्न थाले।"

॥ यसरी श्री बुध प्रदोष व्रत कथा समाप्त हुन्छ ॥