मुरुगन मङ्गलबार व्रत कथा

प्राचीन कालको वृत्तान्त हो। तमिलनाडुको कुनै गाउँमा कौशिक नामक एक निर्धन ब्राह्मण आफ्नो परिवारसहित बस्दथे। उनी अत्यन्तै धार्मिक, सदाचारी र सरल स्वभावका व्यक्ति थिए। कौशिक भगवान शिवका अनन्य भक्त थिए, तर उनको जीवनमा अनेक प्रकारका कष्ट र कठिनाइहरूको बास थियो। उनकी पत्नी बिरामी रहन्थिन्। सन्तान पनि अति दुर्बल थिए र उनको घरमा अन्न आदिको पूर्णतः अभाव थियो। उनले भिन्न-भिन्न देवी-देवताहरूको पूजा-अर्चना गरिसकेका थिए तर उनको समस्याहरूको समाधान भइरहेको थिएन।

त्यस ब्राह्मणलाई कष्टपूर्ण जीवन बिताइरहेको देखेर एक दिन स्वयं भगवान मुरुगन वृद्ध संन्यासीको रूप लिएर त्यस गाउँमा भिक्षा माग्न आउनुभयो। कौशिकले आदरपूर्वक उहाँलाई जल र फल प्रदान गरेर उहाँको सम्मान गरे। उनको सन्त-सत्कारबाट प्रसन्न भएर साधु भगवानले भन्नुभयो - "हे वत्स! तिमी प्रत्येक मङ्गलबार भगवान मुरुगनको व्रत बस। उनी संकटमोचन हुन्। उनको कृपाले तिम्रो समस्त कष्टहरूको चाँडै नै निवारण हुनेछ।"

साधु महाराजका कुरा सुनेर कौशिकले सोधे - "हे महात्मन्! म यो व्रत कसरी गरूँ? कृपया यसको विधि बताइदिने कृपा गर्नुहोस्।"

साधु महाराजले मुरुगन व्रतको विधान बताउँदै भन्नुभयो - "मङ्गलबार बिहान स्नान गरेपछि रातो वा पहेँलो रङ्गको सफा कपडा लगाउनु। घरको पूजा-स्थलमा भगवान मुरुगनको चित्र वा मूर्ति स्थापना गर्नु। उनलाई वेल अर्थात् भाला, मयूरको प्वाँख, केरा र रातो जास्वन्दको फूल अर्पित गर्नु। त्यसपछि 'ॐ शरवणभवाय नमः' मन्त्रको जाप र मुरुगन सहस्रनामको पाठ गर्नु। व्रतमा एक पटक फलाहार वा सात्त्विक भोजन ग्रहण गर्नु। अन्तमा निर्धन वा बालकहरूलाई केरा र सख्खर वितरण गरेर व्रत पूर्ण गर्नु।" यसरी व्रतको विधान बताएर संन्यासी रूपमा आएका भगवान मुरुगन अन्तर्धान हुनुभयो।

कौशिक र उनकी पत्नीले नियमपूर्वक यो व्रत सुरु गरे। व्रतको प्रभावले पहिलो मङ्गलबार उनीहरू सबैका लागि छिमेकमा बस्ने स्त्रीले उत्तम भोजन लिएर आइन् जो स्वयं देवी माता वल्लीको रूप थिइन्। तेस्रो मङ्गलबार उनकी पत्नीको समस्त रोगहरूको निवारण भयो र उनी पूर्ण रूपमा स्वस्थ भइन्। पाँचौं मङ्गलबार उनको छोराको स्वास्थ्यमा सुधार हुन थाल्यो र उसको शिक्षामा रुचि बढ्न थाल्यो। एघारौं मङ्गलबार साक्षात् भगवान मुरुगनले कौशिकलाई सपनामा दर्शन दिँदै भन्नुभयो - "हे प्रिय भक्त! तिम्रो श्रद्धा, निष्ठा र भक्तिबाट म अत्यन्तै प्रसन्न छु। तिम्रो जीवनका समस्त कष्ट र पाप कर्म समाप्त भए। जो पनि भक्तले यस व्रतको श्रद्धापूर्वक पालन गर्नेछ, म उसको मनोकामना अवश्य पूर्ण गर्नेछु।"

यसरी कौशिकलाई आशीर्वाद प्रदान गरेर भगवान अन्तर्धान हुनुभयो। भगवान मुरुगनको कृपाले कौशिक र उनको परिवार आनन्दपूर्वक जीवन बिताउन थाले। त्यही समयदेखि मुरुगन मङ्गलबार व्रत समस्त संसारमा लोकप्रिय भयो।

॥ इति श्री मुरुगन मङ्गलबार व्रत कथा सम्पूर्ण ॥