गौराती भीमेश्वर (Gaurati Bhimeshwor)

सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको चौतारा नजिकै पिपलडाँडाको रमणीय पहाडी थुम्कोमा गौराती भीमेश्वर मन्दिर अवस्थित छ। यो मन्दिर सिन्धुपाल्चोकको एक प्रसिद्ध ऐतिहासिक, धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थल हो। यहाँबाट जुगल हिमालका साथै वरपरका सुन्दर पहाडी दृश्यहरू स्पष्ट देखिन्छन्।

इतिहास र उत्पत्ति

गौराती भीमेश्वर मन्दिरको उत्पत्ति र नामका बारेमा रोचक पौराणिक मान्यता छ:

• नामको अर्थ: 'गौ' (गाई) ले 'राति' (रातको समयमा) एउटा ढिस्कोमा दूध चढाउने गरेको गोठालाहरूले पत्ता लगाएका थिए। सो ठाउँ खनेर हेर्दा दिव्य मूर्ति प्रकट भएकाले यसको नाम 'गौराती' रहन गएको हो।
• ऐतिहासिक प्रमाण: मन्दिरमा वि.सं. १६४२ (सन् १५८५) मा स्थानीय दलबहादुर कुँवरले चढाएको घण्ट फेला परेकाले यो मन्दिर कम्तीमा ४०० वर्षभन्दा पुरानो रहेको पुष्टि हुन्छ। वि.सं. २०५३ मा यसको पुनर्निर्माण गरिएको थियो।
• दोलखा भीमसेनसँगको सम्बन्ध: गौराती भीमेश्वरलाई दोलखा भीमसेनको माहिलो भाइका रूपमा पुजिन्छ। धार्मिक विश्वास अनुसार दोलखा भीमसेनको दर्शन गर्नेले गौराती भीमेश्वरको पनि दर्शन गर्नु अनिवार्य मानिन्छ।

प्रमुख पर्व र मेला

• कात्तिक पूर्णिमा मेला: यहाँ हरेक वर्ष कात्तिक शुक्ल पूर्णिमाका दिन सिन्धुपाल्चोककै सबैभन्दा ठूलो धार्मिक मेला लाग्दछ।
• रथ यात्रा र 'मिलन' विधि: पूर्णिमाको रात चौतारा बजारको गुठीघरबाट भीमसेनको मूर्तिलाई रथमा राखेर बाजागाजासहित गौराती मन्दिर पुर्‍याइन्छ। त्यहाँ गौरातीमा रहेको मूर्ति र चौताराबाट लगिएको मूर्तिबीच 'मिलन' गराइन्छ, जुन यहाँको सबैभन्दा महत्वपूर्ण धार्मिक विधि हो।
• सिन्दूरे जात्रा: मेलाको अन्तिम दिन द्वादशीमा भव्य सिन्दूरे जात्रासहित उत्सव समापन गरिन्छ।

धार्मिक आस्था

यहाँको भीमेश्वरलाई निकै शक्तिशाली मानिन्छ। देशमा कुनै संकट आउनुअघि यहाँको शिलामा 'पसिना' आउने अनौठो जनविश्वास आज पनि कायमै छ। यहाँ हिन्दू, बौद्ध र बोन धर्म मान्नेहरू सबैको उत्तिकै आस्था रहेको छ, जसमा नेवार र तामाङ समुदायको संस्कृति विशेष रूपमा झल्किन्छ।