राजदेवी मन्दिर (Rajdevi Mandir)

सिराहा जिल्लाको लहान बजारको मुटुमा अवस्थित राजदेवी मन्दिर यस क्षेत्रको एक महत्वपूर्ण धार्मिक केन्द्र हो। यो मन्दिर विशेष गरी बडादशैंको समयमा बलि चढाउनका लागि प्रसिद्ध छ। दशैंको अष्टमीका दिन यहाँ ठूलो संख्यामा पशु बलि दिइन्छ। स्थानीय बासिन्दाहरूको यो मन्दिरप्रति अगाध आस्था रहेको छ। मन्दिर परिसर निकै सफा र सुन्दर छ।

इतिहास

लहानको राजदेवी मन्दिरको इतिहास प्राचीन र पौराणिक मानिन्छ। स्थानीय जनश्रुति अनुसार यो क्षेत्र परापूर्वकालदेखि नै शक्तिपीठको रूपमा पुजिँदै आएको छ। यो मन्दिर लहान बजारबाट करिब १० किलोमिटर उत्तरमा चुरे जङ्गलको काखमा अवस्थित छ। ऐतिहासिक रूपमा यस क्षेत्रलाई राजा सलहेशको गाथासँग पनि जोडेर हेर्ने गरिन्छ।

वास्तुकला

मन्दिरको वर्तमान संरचना आधुनिक प्यागोडा शैलीमा निर्माण गरिएको छ। मन्दिर करिब ३ बिघा क्षेत्रफलमा फैलिएको छ र यसको वरिपरि हरियाली चुरे जङ्गल र प्राकृतिक वातावरण रहेको छ। मन्दिर परिसर नजिकै राजदेवी ताल, शिव डाँडा र हात्तीदह सिमसार क्षेत्र जस्ता प्राकृतिक स्थलहरू रहेका छन्, जसले यसको पर्यटकीय आकर्षण बढाएका छन्।

धार्मिक महत्त्व र भाकल

राजदेवीलाई शक्तिकी देवी मानिन्छ। यहाँ भक्तजनहरू आफ्नो मनोकामना पूरा हुने विश्वासका साथ आउँछन्। विशेष गरी सन्तान नभएका दम्पतीहरू सन्तान प्राप्तिको भाकल गर्न यहाँ आउने गर्दछन् र भाकल पूरा भएपछि विशेष पूजा चढाउँछन्। यहाँ बोका र परेवाको बलि दिने परम्परा रहेको छ।

प्रमुख मेला र पर्वहरू

• वैशाखी मेला: यहाँको सबैभन्दा ठूलो मेला वैशाख शुक्ल पूर्णिमा (बुद्ध जयन्ती) को अवसरमा लाग्दछ। यस समयमा नेपाल र भारतका विभिन्न स्थानबाट लाखौँ श्रद्धालुहरू आउँछन्।
• बडा दशैँ: नवरात्रिको समयमा यहाँ विशेष पूजाआजा र बलि प्रदान गरिन्छ। हप्ताको शनिबार र मंगलबार पनि यहाँ दर्शनार्थीहरूको विशेष भीड लाग्ने गर्दछ।