शिवनगर शिव मन्दिर (Shivnagar Shiv Mandir)

रौतहट जिल्लाको गरुडा नगरपालिकास्थित शिवनगरमा अवस्थित यो मन्दिर मधेश प्रदेशकै सबैभन्दा प्रसिद्ध र प्राचीन शिव मन्दिरहरूमध्ये एक हो। यसलाई यस क्षेत्रको प्रमुख धार्मिक पर्यटकीय स्थलको रूपमा लिइन्छ।

इतिहास र पौराणिक पृष्ठभूमि

• प्राचीनता: यो मन्दिर करिब ५०० वर्ष पुरानो रहेको अनुमान गरिन्छ। स्थानीय इतिहास अनुसार यसको स्थापना ध्रुव प्रताप चोत्रीयाले गरेको उल्लेख पाइन्छ।
• एघारौँ रुद्र: यस मन्दिरलाई 'एघारौँ रुद्र शिव' को रूपमा पूजा गरिने निकै कम स्थलहरूमध्ये एक मानिन्छ। मन्दिरको गर्भगृहमा रहेको मुख्य शिवलिङ्गलाई निकै शक्तिशाली र अद्वितीय मानिन्छ।

वास्तुकला र संरचना

• शिखर शैली: मन्दिरको मुख्य संरचना परम्परागत शिखर शैलीमा आधारित छ। मन्दिरको गर्भगृहमा एउटा ठूलो कालो शिवलिङ्ग रहेको छ, जसलाई अन्य ११ वटा साना शिवलिङ्गहरूले घेरेका छन्।
• सजावट: मन्दिरका बाहिरी भित्ताहरू र शिखरमा विभिन्न देवी-देवताका आकृतिहरू र धार्मिक चिह्नहरू कुँदिएका छन्। मन्दिर परिसर फराकिलो र शान्त छ।

चाडपर्व र मेला

• महाशिवरात्रि: महाशिवरात्रिको दिन यहाँ विशाल मेला लाग्दछ। यस अवसरमा नेपालका विभिन्न जिल्ला र छिमेकी देश भारतबाट समेत लाखौँको संख्यामा भक्तजनहरू दर्शनका लागि आउँछन्।
• साउने सोमबार (बोल बम): साउन महिनाको प्रत्येक सोमबार यहाँ विशेष पूजाआजा हुन्छ। श्रद्धालुहरू बागमती वा अन्य पवित्र नदीबाट जल ल्याएर यहाँ चढाउने गर्छन्, जसलाई 'बोल बम' यात्रा भनिन्छ।
• धार्मिक आस्था: भक्तजनहरूको विश्वास छ कि यहाँ आएर साँचो मनले मागेको इच्छा पूरा हुन्छ। विशेष गरी सन्तान प्राप्ति र कष्ट निवारणका लागि यहाँ टाढा-टाढाबाट मानिसहरू आउँछन्।