सिद्धकाली मन्दिर (Siddhakali Mandir)

भोजपुर जिल्लाको सदरमुकाम नजिकै अवस्थित सिद्धकाली मन्दिर पूर्वी नेपालको एक अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण धार्मिक तथा पर्यटकीय शक्तिपीठ हो। यो मन्दिर पहाडको टाकुरामा अवस्थित छ, जहाँबाट भोजपुर बजार र वरपरका मनोरम हिमशृङ्खलाहरू देख्न सकिन्छ।

इतिहास र धार्मिक महत्त्व

• शक्तिपीठ: सिद्धकाली मन्दिरलाई एक शक्तिशाली शक्तिपीठको रूपमा मानिन्छ। यहाँ देवी कालीको पूजा-आराधना गरिन्छ। स्थानीय बासिन्दाहरूका अनुसार यो मन्दिरको स्थापना र पूजा परम्परा प्राचीन कालदेखि नै चल्दै आएको छ।
• जनविश्वास: यहाँ दर्शन गर्नाले र भाकल गर्नाले मनोकाङ्क्षा पूरा हुने जनविश्वास रहेको छ। विशेषगरी सन्तान नभएकाहरूले सन्तान प्राप्तिका लागि र विभिन्न संकट मोचनका लागि यहाँ पूजा गर्ने गर्छन्।
• सिद्ध र नारायण गुफा: मन्दिर नजिकै ऐतिहासिक र धार्मिक महत्त्वका सिद्ध गुफा र नारायण गुफा रहेका छन्, जहाँ प्राचीन समयमा ऋषिमुनिहरूले तपस्या गरेको विश्वास गरिन्छ।

वास्तुकला र संरचना

• प्यागोडा शैली: मन्दिर परम्परागत नेपाली प्यागोडा शैलीमा निर्माण गरिएको छ। मन्दिरको छाना र बनावटले नेपाली मौलिक वास्तुकलाको सुन्दर नमुना प्रस्तुत गर्दछ।
• काष्ठकला: मन्दिरका टुँडाल, ढोका र खम्बाहरूमा आकर्षक काठका बुट्टाहरू कुँदिएका छन्। मन्दिर परिसरमा साना-ठूला धेरै घण्टहरू चढाइएका छन्।
• सहायक मन्दिरहरू: मुख्य मन्दिरको वरिपरि गणेश, शिव (महादेव), शनिदेव, राधाकृष्ण र हनुमानका साना मन्दिरहरू पनि रहेका छन्।

मुख्य चाडपर्व र मेला

• दसैँ (बडादसैँ र चैते दसैँ): दसैँको समयमा यहाँ सबैभन्दा ठूलो मेला लाग्छ। नवरात्रिको समयमा विशेष पूजा र बलि दिने परम्परा छ।
• राम नवमी: चैते दसैँको समयमा पर्ने राम नवमीमा यहाँ विशेष धार्मिक उत्सव मनाइन्छ।
• बाला चतुर्दशी: शतबीज छर्नका लागि यस दिन भक्तजनहरूको ठूलो घुइँचो लाग्ने गर्दछ।
• महाशिवरात्रि: भगवान् शिवको मन्दिर समेत रहेकाले शिवरात्रिका दिन यहाँ विशेष पूजा-आराधना गरिन्छ।