Vastu Shastra
The significance of Vastu Shastra in Nepali tradition — proper directions for house construction, room arrangement, and complete information on Vastu dosha remedies.
वास्तुशास्त्रको महत्त्व
वास्तुशास्त्र एक प्राचीन विज्ञान हो जसले मानिस र प्रकृतिबीचको सम्बन्धलाई सन्तुलित बनाउँछ। यसले घरको संरचना, दिशा र कोठाहरूको स्थान निर्धारण गरी सुख, शान्ति र समृद्धि प्राप्त गर्न मद्दत गर्दछ।
वास्तुसम्बन्धी केही उखानहरू
- ❖पूर्वको ढोका, लक्ष्मीको वास।
- ❖उत्तरको झ्याल, सुखको ढोका।
- ❖भान्सा आग्नेयमा, स्वास्थ्य सधैं राम्रो।
- ❖शयन कक्ष दक्षिण-पश्चिममा, शान्त निद्रा।
- ❖पूजा कोठा उत्तर-पूर्वमा, ईश्वरको कृपा।
कोठा र दिशा निर्धारण
वास्तुशास्त्र अनुसार घरका मुख्य कोठाहरू निश्चित दिशामा हुनु अत्यन्तै फलदायी मानिन्छ:
- भान्सा कोठा: आग्नेय कोण (दक्षिण-पूर्व)
- पूजा कोठा: ईशान्य कोण (उत्तर-पूर्व)
- शयन कक्ष: नैऋत्य कोण (दक्षिण-पश्चिम)
- बैठक कोठा: पूर्व वा उत्तर दिशा
ज्योतिष र वास्तुको सम्बन्ध
व्यक्तिगत कुण्डली र ग्रहहरूको स्थितिले पनि वास्तुको प्रभावमा फरक पार्न सक्छ:
- ग्रहहरूको दिशा अनुसार कोठाको रङ छनोट गर्नुहोस्।
- राशिको स्वामी ग्रह अनुसार मुख्य ढोकाको दिशा निर्धारण गर्नुहोस्।
- दशा र अन्तर्दशा अनुसार घरमा गरिने शुभ कार्यहरू तय गर्नुहोस्।
- पञ्चतत्व (पृथ्वी, जल, तेज, वायु, आकाश) को सन्तुलन मिलाउनुहोस्।
- शुभ मुहूर्तमा मात्र घर निर्माण र गृह प्रवेश गर्नुहोस्।
दिशागत घरको स्वरूप
तलको चित्रले एक आदर्श घरको वास्तुगत स्वरूप र विभिन्न कोठाहरूको सही स्थानलाई देखाउँछ:
- •उत्तर (उ.): अध्ययन र धन भण्डारण
- •दक्षिण (द.): शयन कक्ष
- •पूर्व (पू.): मुख्य प्रवेश र विश्राम
- •पश्चिम (प.): भोजन र मनोरञ्जन
- •उत्तर-पूर्व (ईशान्य): पूजा र ध्यान
- •दक्षिण-पूर्व (आग्नेय): भान्सा
- •दक्षिण-पश्चिम (नैऋत्य): भारी सामान भण्डारण
उ.
द.
पू.
प.
मोटर ग्यारेज
फुलबारी
भूमिगत जलभण्डार
फुलबारी
खाद्य भण्डार
अतिथि कक्ष
ढुकुटी सेफ
अध्ययन कक्ष
पूजा कोठा
शयन कक्ष
मुख्य आँगन, चोक
आराम गृह
बैठक कक्ष
शस्त्रागार,शौचालय,विविध भण्डारण
शयन कक्ष
भान्सा,विद्युतकेंद्र
प्रवेशद्वार
प्रवेशद्वार
प्रवेशद्वार
मूलद्वार
फुलबारी
⚠️ स्मरणीय कुराहरू
- !आवासीय भवन वा विद्यालयहरूमा कहिल्यै पनि गिद्ध, बाघ, सिंह, सुँगुर, लाटोकोसेरो, काग, पिशाच, राक्षस एवं अन्य भयानक आकृतिहरू तथा लडाईं, झगडा, युद्ध वा रुवावासी भएको अवस्थाका चित्रहरू राख्नुहुँदैन।
- !कुनै पनि नवनिर्माण (आवासीय, विद्यालय, प्रासाद वा सभागृह) को चार कुना, चार केन्द्र र मुख्य केन्द्र वा ब्रह्मस्थान गरी नौवटा क्षेत्रमा चर्पी (शौचालय) बनाउनु हुँदैन।