फिदिम शिव मन्दिर (Phidim Shiv Mandir)

पाँचथर जिल्लाको सदरमुकाम फिदिमको 'पुरानो शनिबारे' क्षेत्रमा अवस्थित सिद्धेश्वर शिवालय मन्दिर (जसलाई स्थानीय रूपमा फिदिम शिव मन्दिर भनिन्छ) यस क्षेत्रको एक प्रमुख धार्मिक र पर्यटकीय स्थल हो। यो मन्दिर भगवान शिवको अर्चनाका लागि प्रसिद्ध छ र पाँचथरको धार्मिक पहिचानका रूपमा स्थापित छ।

इतिहास

फिदिम शिव मन्दिरको इतिहास र विकासक्रम निम्नअनुसार छ:

• स्थापना: यस मन्दिरको निर्माण वि.सं. २०३६ सालमा भएको हो। तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी बालेश्वरप्रसाद सिंहको पहल र स्थानीय समाजसेवीहरूको सक्रियतामा यो मन्दिर स्थापना गरिएको थियो।
• पुनर्निर्माण: समयक्रमसँगै मन्दिर परिसर जीर्ण भएपछि वि.सं. २०८० को दशकमा फिदिम नगरपालिका र स्थानीयको आर्थिक सहयोगमा यसको भव्य पुनर्निर्माण र जीर्णोद्धार गरिएको छ।
• धार्मिक संगम: मन्दिर परिसरमा किराँत धर्मका प्रवर्तक तथा समाज सुधारक महागुरु फाल्गुनन्दको भव्य शालिक निर्माण गरिएको छ, जसले यहाँ हिन्दू र किराँत धर्मबीचको सांस्कृतिक समन्वय र धार्मिक सहिष्णुतालाई झल्काउँछ।

वास्तुकला र संरचना

मन्दिरको संरचना आधुनिक र आकर्षक बनाइएको छ:

• शैली: मन्दिरको मूल ढाँचा परम्परागत नेपाली प्यागोडा शैलीको प्रभावमा आधारित छ।
• विशेषता: मन्दिरको भित्री र बाहिरी भागमा मार्बल र टायलहरू लगाइएको छ भने कलात्मक टुँडालहरूले यसको सौन्दर्य बढाएका छन्।
• परिसर: मन्दिर परिसरमा हवन कुण्ड, भजन-कीर्तनका लागि मञ्च, र टाढाबाट आउने तीर्थयात्रीहरूका लागि अतिथि गृह (Guest House) को व्यवस्था गरिएको छ।

पर्व र परम्परा

• मुख्य चाडपर्व: यहाँ विशेष गरी महाशिवरात्रि, हरितालिका तीज, साउनको सोमबार, र जनै पूर्णिमाका दिन भक्तजनहरूको ठूलो घुइँचो लाग्ने गर्दछ।
• दैनिक पूजा: मन्दिरमा दैनिक रूपमा बिहान र बेलुका नित्य पूजा र आरती हुने परम्परा छ।
• तीर्थयात्रीहरूको विश्रामस्थल: यो मन्दिर ताप्लेजुङको पाथीभरा देवीको दर्शन गर्न जाने तीर्थयात्रीहरूको लागि एक प्रमुख विश्राम स्थल र आस्थाको केन्द्रका रूपमा रहेको छ।