सागरनाथ महादेव (Sagarnath Mahadev)

सर्लाही जिल्लाको ईश्वरपुर नगरपालिकामा अवस्थित सागरनाथ महादेव मन्दिर मधेश प्रदेशको एक महत्वपूर्ण धार्मिक तथा ऐतिहासिक स्थल हो। यो मन्दिर लालबन्दीबाट करिब ८ किलोमिटर दक्षिण-पूर्वमा सागरनाथ वन परियोजना क्षेत्र नजिकै रहेको छ।

इतिहास र पौराणिक मान्यता

• सतीदेवीको अङ्ग पतन: धार्मिक विश्वास अनुसार, भगवान शिवले सतीदेवीको मृत शरीर बोकेर हिँड्ने क्रममा यहाँ सतीदेवीको शरीरको एक अंश पतन भएको थियो। सोही स्थानमा पछि शिवलिङ्गको उत्पत्ति भएको र यसलाई पवित्र शक्तिपीठका रूपमा पूजा गर्न थालिएको मानिन्छ।
• स्थापना: यस मन्दिरको आधुनिक संरचनाको औपचारिक स्थापना वि.सं. २०११ मा भएको हो। यो मन्दिर ईश्वरपुर नगरपालिकाको धार्मिक पहिचानको रूपमा रहेको छ।

वास्तुकला र संरचना

• नेपाली मन्दिर शैली: सागरनाथ महादेव मन्दिर परम्परागत नेपाली मन्दिर शैलीमा निर्माण गरिएको छ, जसमा स्थानीय वास्तुकलाको मिश्रण देख्न सकिन्छ।
• मुख्य गर्भगृह: मन्दिरको मुख्य गर्भगृहमा प्राचीन शिवलिङ्ग स्थापित छ। मन्दिरको शिखर र बाहिरी भित्ताहरूमा विभिन्न देवी-देवताका कलात्मक आकृतिहरू कुँदिएका छन्।
• परिसर र पोखरी: मन्दिरको साथमा रहेको विशाल र पवित्र पोखरीले यसको सौन्दर्य र धार्मिक गरिमालाई अझ बढाएको छ। परिसरमा भक्तजनहरूका लागि भजनकीर्तन हल र धर्मशालाको पनि व्यवस्था छ।

धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्व

• मुख्य मेलाहरू: यहाँ विशेष गरी महाशिवरात्रि, बालाचतुर्दशी र साउन महिनाको प्रत्येक सोमबार ठूलो मेला लाग्ने गर्दछ। यी अवसरहरूमा नेपालका विभिन्न जिल्लाका साथै छिमेकी देश भारतबाट पनि हजारौंको संख्यामा श्रद्धालुहरू आउने गर्छन्।
• साउने सोमबार: साउन महिनामा यहाँ बागमती नदीबाट पवित्र जल ल्याएर चढाउने 'बोल बम' यात्रीहरूको ठूलो घुइँचो लाग्दछ।